Blog
VCA-MAX: een praktische route naar veiligheidscultuur niveau 3
Steeds meer opdrachtgevers verwachten van aannemers en onderaannemers niet alleen een goed veiligheidsmanagementsysteem, maar ook een aantoonbaar sterke veiligheidscultuur. De Safety Culture Ladder is daarvoor de bekendste route. Voor MKB-bedrijven is er nu een directe en herkenbare route om dat aan te tonen: VCA-MAX.
VCA-MAX is per vanaf 1 juli 2026 officieel ingesteld als gelijkwaardig alternatief voor Safety Culture Ladder Trede 3 (minimale verplichte niveau vanaf 1 juli 2026). Dit artikel legt uit wat VCA-MAX inhoudt, hoe het zich verhoudt tot de Safety Culture Ladder en wanneer het de meest logische keuze is.
Waarom vragen opdrachtgevers om veiligheidscultuur niveau 3?
Veiligheidscultuur niveau 3 is het niveau waarop veiligheid structureel onderdeel is van de bedrijfsvoering. Organisaties op dit niveau herkennen veiligheidsrisico’s, beheersen die actief en stimuleren veilig gedrag in de dagelijkse praktijk. Dat gaat verder dan procedures en regels: het gaat om zichtbaar gedrag van medewerkers en leidinggevenden.
Veiligheidscultuur niveau 3 wordt in aanbestedingen steeds vaker als eis of gunningsvoordeel gehanteerd, soms via Veiligheid in Aanbesteding (ViA), soms rechtstreeks in het inkoopbeleid van de opdrachtgever. Voor bedrijven die voor deze opdrachtgevers willen blijven werken, is het aantonen van de SCL Trede 3 of de VCA-MAX een concrete voorwaarde.
Wat is VCA-MAX?
VCA-MAX is de combinatie van het reguliere VCA-certificaat en de VCA Module Gedrag (VCA-MG). De VCA-MG is ontwikkeld om naast systeemveiligheid ook expliciet aandacht te besteden aan houding, gedrag en veiligheidsbewustzijn. De module beoordeelt veiligheidscultuur op drie gebieden: zichtbaar veiligheidsgedrag op de werkvloer, betrokkenheid van leidinggevenden en veiligheidscommunicatie binnen de organisatie.
Samen vormen VCA en VCA-MG het VCA-MAX certificaat. VCA-MAX toont aan dat de veiligheidscultuur van een organisatie voldoet aan Veiligheidscultuur niveau 3. VCA-MAX gaat daarmee verder dan de traditionele VCA-eisen: van systeemveiligheid naar zichtbaar veiligheidsgedrag in de dagelijkse praktijk.
VCA-MAX of de Safety Culture Ladder: wat zijn de verschillen en wanneer kiest u wat?
VCA-MAX en de Safety Culture Ladder Trede 3 hebben hetzelfde doel, namelijk het aantonen van een sterke veiligheidscultuur. Ze verschillen in opzet, aanpak en voor wie ze geschikt zijn. De kosten voor de certificering zijn bij de VCA-MAX aanzienlijk lager dan bij de Safety Culture Ladder.
VCA-MAX: uitbreiding op het VCA
VCA-MAX bouwt voort op de VCA-systematiek. Heeft u al een VCA-certificaat, dan breidt u dat uit met een gedragscomponent en behoudt u uw vertrouwde VCA-certificering. Heeft u nog geen VCA, dan combineren wij VCA en VCA-MG in één traject. In beide gevallen is de VCA-MG volledig geïntegreerd in de VCA-systematiek en sluit deze aan op bestaande of nieuw op te zetten procedures, audits en werkwijzen. De audit wordt uitgevoerd door dezelfde certificerende instelling, er is geen aparte auditcyclus en de module hoeft niet gelijktijdig met een VCA-verlenging te worden behaald.
VCA-MAX is de meest logische keuze als u onder het MKB valt en geen werkzaamheden uitvoert op het spoor. Heeft u al een geldig VCA-certificaat (VCA*, VCA** of VCA-P), dan zijn medewerkers en leidinggevenden al bekend met de VCA-structuur, waardoor de stap naar VCA-MAX overzichtelijk en herkenbaar is.
Safety Culture Ladder Trede 3: zelfstandig schema voor bredere toepassingen
De Safety Culture Ladder is een zelfstandig certificatieschema met een eigen beoordelingsmethodiek en auditaanpak, los van VCA. De nadruk ligt op het aantonen van cultuurkenmerken, leiderschap en organisatiegedrag vanuit een afzonderlijk beoordelingsmodel. De Safety Culture Ladder is geschikt voor bedrijven van elke omvang.
De Safety Culture Ladder is de aangewezen route als u meer dan 250 medewerkers heeft, geen VCA-certificaat bezit of werkzaamheden uitvoert op het spoor. Voor spoorwerkzaamheden is de Safety Culture Ladder verplicht; VCA-MAX is in dat geval geen geldig alternatief.
Wat moet ik kiezen?
Kies VCA-MAX als u onder het MKB valt en uw veiligheidscultuur wilt aantonen via de VCA-systematiek, of u nu al VCA-gecertificeerd bent of dit in één traject met VCA-MG wilt combineren.
Kies de Safety Culture Ladder als u meer dan 250 medewerkers heeft, werkzaamheden uitvoert op het spoor, door wil groeien naar trede 4 of 5, of u nog geen VCA heeft en de voorkeur geeft aan één zelfstandig traject in plaats van een gecombineerd VCA + VCA-MG traject.
Wat verandert er concreet in uw organisatie?
VCA-MAX implementeren betekent geen nieuw systeem opbouwen. Het bestaande VGM-managementsysteem vormt de basis, of dat nu een bestaand systeem is of een systeem dat u samen met VCA opzet. Bedrijven die al VCA*-, VCA**- of VCA-P-gecertificeerd zijn, beschikken al over de benodigde structuur. VCA-MAX voegt daar een gedragscomponent aan toe waarbij de focus verschuift van procedures naar zichtbaar gedrag en veiligheidsbewustzijn.
In de praktijk betekent dat een actievere rol van leidinggevenden op de werkvloer, medewerkers die veiligheidsrisico’s herkennen en veiligheidscommunicatie die aantoonbaar wordt vastgelegd. Veel MKB-bedrijven doen dit al. VCA-MG vraagt dan vooral om structureren en vastleggen, zodat het tijdens de audit ook zichtbaar is.
Hoe ziet een VCA-MAX traject eruit?
Een VCA-MAX traject begint met een nulmeting. Een adviseur brengt in kaart wat er al aanwezig is en wat er nog ontbreekt voor de VCA-MG. Voor de meeste VCA-gecertificeerde bedrijven valt dat mee, omdat veel basisvereisten al aanwezig zijn.
Op basis van de nulmeting worden ontbrekende onderdelen ingebouwd in het bestaande VGM-systeem. Denk aan het vastleggen van leiderschapsgedrag, toolboxmeetings en veiligheidscommunicatie. Daarna volgt de voorbereiding op de audit: bewijsdocumenten op orde, betrokkenen weten wat er van hen verwacht wordt.
De VCA-MG-audit wordt uitgevoerd door dezelfde certificerende instelling als de reguliere VCA. Bedrijven met een solide VCA-basis doorlopen het traject doorgaans binnen enkele maanden.
Hoe helpt Van Houten & Partners?
Van Houten & Partners begeleidt MKB-bedrijven al ruim dertig jaar bij veiligheidscertificeringen. Wij kennen de VCA-systematiek van binnen en buiten en hebben de komst van VCA-MAX vanaf het begin gevolgd. Wij beoordelen snel of VCA-MAX voor uw organisatie de juiste route is en wat er nodig is om die stap te zetten.
Wij begeleiden het gehele traject: van nulmeting tot en met de audit. U bent zelf geen tijd kwijt aan het uitzoeken van eisen, het ordenen van documentatie of het voorbereiden van medewerkers. Naast VCA-MAX begeleiden wij ook trajecten richting de Safety Culture Ladder. Twijfelt u welke route bij uw situatie past? Wij maken dat in een kort gesprek helder.
Wat kunt u nu doen?
Bepaal via de criteria hierboven welke route voor u van toepassing is. Verifieer daarna bij uw opdrachtgever of hij VCA-MAX accepteert als bewijsmiddel voor Veiligheidscultuur niveau 3.
Wilt u direct weten waar u staat? Neem vrijblijvend contact op voor uw VCA-certificering bij Van Houten & Partners doet, waardoor u binnen één werkdag een helder beeld krijgt van wat er nodig is voor VCA-MAX. Vraag een offerte aan via de VCA-MAX dienstenpagina.
Veelgestelde vragen over VCA-MAX
Wat kost VCA-MAX?
De kosten bestaan uit twee delen: begeleiding door een adviseur en auditkosten van de certificerende instelling. Wat u aan begeleiding nodig heeft, hangt af van uw uitgangssituatie. Bedrijven die hun veiligheidscultuur al goed op orde hebben, zijn er sneller. Van Houten & Partners brengt dit in kaart tijdens een vrijblijvende quickscan.
Kan ik VCA-MAX aanvragen als mijn VCA bijna verloopt?
Dat is zeker mogelijk. Het is praktischer om VCA-MAX te combineren met uw reguliere VCA-verlenging, zodat beide trajecten gelijktijdig lopen en u achteraf niet opnieuw een audit hoeft in te plannen.
Hoe lang is een VCA-MAX certificaat geldig?
De geldigheid van VCA-MAX loopt gelijk met het VCA-certificaat. Vervalt de VCA, dan vervalt ook VCA-MAX. De VCA-MG-audit maakt deel uit van de reguliere VCA-auditcyclus, dus er is geen aparte verlengingsprocedure.
Geldt de Trede 3-eis ook voor mij als onderaannemer?
Ja. Opdrachtgevers leggen veiligheidscultuureisen door aan hun onderaannemers. Ga bij uw hoofdaannemer na welk bewijsmiddel hij accepteert en of VCA-MAX daarvoor volstaat.
Wat als mijn opdrachtgever nog geen Veiligheidscultuur niveau 3 eist?
Dan heeft u op dit moment geen verplichting. Het aantal opdrachtgevers dat Veiligheidscultuur niveau 3als inkoopeis hanteert groeit echter snel. Als u afhankelijk bent van aanbestedingen, is het verstandig om nu al te bepalen welke route voor u van toepassing is.
Terug naar het overzicht
