Blog
SCL trede 3 verplicht vanaf 1 juli 2026 – dit verandert er
Per 1 juli 2026 wordt SCL Trede 3 verplicht bij bepaalde aanbestedingen in de bouw en infrastructuur. Deze verplichting komt voort uit Veiligheid in Aanbesteding (ViA). ViA is een initiatief binnen de bouwketen om veiligheidsbewustzijn aantoonbaar te maken bij opdrachten en aanbestedingen.
De Safety Culture Ladder zelf verandert niet inhoudelijk. De verandering zit in de eis die opdrachtgevers gaan stellen: bedrijven die onder de ViA-eis vallen, moeten vanaf 1 juli 2026 kunnen aantonen dat zij voldoen aan SCL Trede 3. Deze eis geldt niet alleen voor hoofdaannemers. Ook opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus in de keten kunnen ermee te maken krijgen. Let op: voordat we hier verder op in gaan is het handig om te weten hoe de Safety Culture Ladder werkt.
Waarom wordt SCL trede 3 verplicht?
De verplichting voor SCL Trede 3 moet het veiligheidsbewustzijn in de bouwketen verder vergroten. Waar voorheen tot trede 2 verplicht was, verhoogd de eis dus nu. Dat komt doordat er in de bouwsector nog steeds te veel ongevallen gebeuren. Regels, technische maatregelen en veiligheidsafspraken helpen, maar lossen niet alles op.
Onveilige situaties ontstaan vaak door menselijk gedrag. Denk aan haast, afleiding, routine, het onderschatten van risico’s of het overschatten van eigen kunnen. Daarom zet de Governance Code Veiligheid in de Bouw met ViA sterker in op gedrag, houding en bewustzijn.
Het doel is duidelijk: veiligheid moet niet alleen bij de hoofdaannemer op orde zijn. Alle partijen die aan een project werken, moeten aantoonbaar aandacht hebben voor veilig werken.
Waarom dit ook voor MKB-bedrijven belangrijk is
Voor MKB-bedrijven is deze stap belangrijk, omdat opdrachtgevers de eis kunnen opnemen in aanbestedingen, contracten en samenwerkingen. Het gaat dus niet om een nieuwe wet voor ieder bedrijf. Werkt u voor opdrachtgevers die ViA toepassen? Dan kan SCL Trede 3 in de praktijk nodig zijn om opdrachten te krijgen of te behouden.
De ondertekenaars van de GCVB zijn zelf al gecertificeerd op SCL Trede 3 of hoger. Vanaf 1 juli 2026 vragen zij dit ook van hun relaties. Daardoor schuift de eis verder door de keten. Ook kleinere organisaties krijgen er dus mee te maken.
Wat verandert er concreet per 1 juli 2026?
Vanaf 1 juli 2026 wordt SCL Trede 3 de minimale eis voor organisaties die onder de ViA-eis vallen. Bedrijven moeten dit aantonen met een geaccepteerd bewijsmiddel, zoals SCL, SCL Light of SCL Light voor kleine organisaties. Een bewijsmiddel is het bewijs waarmee u laat zien dat uw organisatie voldoet aan de gevraagde trede van de Safety Culture Ladder.
Concreet verandert er dit:
- SCL Trede 3 wordt de minimale eis voor organisaties die onder de ViA-eis vallen.
- De oude risicomatrix vervalt.
- Het aantal medewerkers wordt belangrijker bij de keuze voor het juiste bewijsmiddel.
- VCA-MAX is op dit moment nog niet opgenomen als bewijsmiddel.
- De Approved Self Assessment (ASA) is eerder al vervallen als bewijsmiddel. Deze was maximaal tot 1 januari 2026 geldig.
- SCL Light voor kleine organisaties is eerder al toegevoegd als bewijsmiddel. Deze mogelijkheid valt er sinds juli 2025 onder en is bedoeld voor organisaties tot 50 medewerkers.
De Safety Culture Ladder zelf blijft dus hetzelfde. De verandering zit in de eis die opdrachtgevers stellen, namelijk dat organisaties moeten aantoonbaar voldoen aan SCL Trede 3.
Wat betekent dit voor VCA-MAX?
VCA-MAX is een variant op VCA waarin veiligheidsgedrag en veiligheidscultuur meer aandacht krijgen. Daardoor lijkt VCA-MAX op onderdelen van de Safety Culture Ladder. Toch betekent dit niet dat VCA-MAX nu al voldoende is om SCL Trede 3 aan te tonen. Er loopt nog onderzoek naar mogelijke gelijkwaardigheid.
Tot daar duidelijkheid over is, blijft SCL, SCL Light of SCL Light voor kleine organisaties de route om serieus naar te kijken. Heeft u VCA-MAX of overweegt u dit? Controleer dan goed of uw opdrachtgever dit accepteert als bewijs.
Voor wie geldt SCL Trede 3?
SCL Trede 3 is relevant voor organisaties die werken voor opdrachtgevers die ViA toepassen. Denk aan overheden, ministeries, Rijkswaterstaat, netbeheerders en grote bouwbedrijven. De eis geldt voor de hele keten. Dus niet alleen voor de hoofdaannemer, maar ook voor opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus.
De ViA-eis geldt nog steeds voor opdrachten vanaf € 100.000. Organisaties kleiner dan 5 medewerkers zijn vrijgesteld. Daardoor kan de eis vooral relevant zijn voor organisaties vanaf 5 medewerkers, inclusief inhuur. Daarnaast moet u controleren of u werkzaamheden binnen het toepassingsgebied van ViA vallen. De vernieuwde Handreiking ViA is bedoeld voor zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers en beschrijft hoe de veiligheidsladder binnen aanbestedingen wordt toegepast.
Ook als u zelf niet rechtstreeks inschrijft op een aanbesteding, kan de eis bij u terechtkomen. Een hoofdaannemer kan deze namelijk doorleggen naar partijen in de keten.
Voorbeelden van organisaties die met SCL trede 3 te maken krijgen
De verplichting van veiligheidsladder trede 3 kan relevant zijn voor veel verschillende bedrijven. Denk aan installatiebedrijven, onderhoudsbedrijven, leveranciers op projectlocaties, sloop- en saneringsbedrijven, advies- en ingenieursbureaus en onderaannemers in bouw, infra, rail en techniek.
Werkt u op of rond projecten van grote opdrachtgevers? Dan is het verstandig om te controleren of de ViA-eis ook voor uw organisatie geldt. Zo voorkomt u dat er pas bij een aanbesteding ontdekt wordt dat u nog een passend bewijsmiddel nodig hebt.
Hoe toont u veiligheidsladder trede 3 aan?
U toont veiligheidsladder trede 3 aan met een geaccepteerd bewijsmiddel. Denk aan SCL, SCL Light of SCL Light voor kleine organisaties.
Welke route past, hangt af van uw organisatiegrootte, werkzaamheden, rol in de keten en de eisen van uw opdrachtgever. Voor kleinere MKB-bedrijven is SCL Light voor kleine organisaties vaak een praktische optie (dit mag tot 50 medewerkers). Deze route sluit beter aan op de omvang van de organisatie dan een volledige SCL-beoordeling.
Kort gezegd pakt u het zo aan:
- Controleer of uw opdrachtgever ViA toepast.
- Kijk of de eis ook voor uw organisatie geldt.
- Vraag welk bewijsmiddel de opdrachtgever accepteert.
- Kies de passende route: SCL, SCL Light of SCL Light voor kleine organisaties.
- Laat dit beoordelen door een certificerende instelling.
Zo voorkomt u dat een traject wordt gestart dat niet aansluit op wat uw opdrachtgever vraagt. Van Houten & Partners helpt bij deze keuze en begeleidt richting het juiste bewijsmiddel. Lees ook meer over veiligheidsladder certificering.
Wanneer start u met de voorbereiding?
Start zodra duidelijk is dat uw organisatie onder de ViA-eis valt. De voorbereiding op SCL trede 3 vraagt tijd. Zeker als u nog moet bepalen welk bewijsmiddel past. Wacht daarom niet tot een aanbesteding of contractverlenging al loopt. Dan blijft er vaak weinig ruimte over om alles goed te regelen.
Een goede voorbereiding begint met overzicht. U kijkt eerst of uw opdrachtgevers ViA toepassen, of de eis wordt doorgelegd naar uw organisatie en welke route past. Daarna wordt gericht toegewerkt naar het juiste bewijsmiddel.
Voor sommige bedrijven is volledige SCL-certificering passend. Voor kleinere organisaties kan SCL Light passend zijn, maar voor organisaties tot 50 medewerkers is SCL Light voor kleine organisaties vaak de meest praktische route.
Twijfelt u welke route bij uw organisatie past? Van Houten & Partners helpt u om dit helder te krijgen. Zo wordt snel duidelijk waar u staat, welke stappen nodig zijn en hoe u voorkomt dat veiligheidsladder trede 3 een last-minute probleem wordt.
Van Houten & Partners helpt u met de juiste route naar trede 3
Van Houten & Partners helpt u om snel duidelijkheid te krijgen over veiligheidsladder trede 3. We kijken eerst of de ViA-eis voor uw organisatie geldt. Daarna bepalen we welk bewijsmiddel past bij uw bedrijf, uw werkzaamheden en uw opdrachtgevers.
U krijgt praktisch advies, zonder onnodige omwegen. We vertalen de eisen naar begrijpelijke stappen. Zo weet u waar u staat, wat er al goed gaat en wat nog nodig is richting 1 juli 2026. Daarbij kijken we niet alleen naar het certificaat, maar ook naar de manier waarop veiligheid binnen uw organisatie aantoonbaar wordt gemaakt.
Wilt u weten wat het voldoen aan SCL Trede 3 betekent voor uw organisatie? Neem contact op met Van Houten & Partners voor een vrijblijvend adviesgesprek. Dan weet u snel of de ViA-eis voor u geldt, welk bewijsmiddel past en welke stappen nodig zijn.
Lees alvast meer over advies over veiligheidscultuur of ontdek hoe Van Houten & Partners helpt bij SCL certificaat behalen.
Veelgestelde vragen over SCL trede 3
Wat betekent SCL Trede 3?
SCL Trede 3 betekent dat een organisatie op een gestructureerde manier werkt aan veiligheid. Veiligheid is niet alleen vastgelegd in procedures, maar wordt actief besproken, opgevolgd en verbeterd. Management en medewerkers zijn allebei betrokken bij veilig werken.
Wat gebeurt er als mijn bedrijf niet op tijd voldoet aan veiligheidsladder trede 3?
Als uw opdrachtgever de ViA-eis stelt, heeft u een passend bewijsmiddel nodig. Zonder dat bewijs kunt u mogelijk niet meedoen aan een aanbesteding of voldoet u niet aan de contractvoorwaarden. In de praktijk kan dit betekenen dat u opdrachten misloopt, pas later mag meedoen of eerst alsnog een certificeringstraject moet doorlopen.
Wie bepaalt welk bewijsmiddel mijn organisatie nodig heeft?
De Handreiking ViA beschrijft welke bewijsmiddelen worden geaccepteerd, zoals SCL, SCL Light en SCL Light voor kleine organisaties. In de praktijk bepaalt de situatie welke route het beste past. Denk aan het aantal medewerkers, uw rol in de keten, het soort werkzaamheden en de eisen van de opdrachtgever. Vraag daarom altijd vooraf welk bewijs uw opdrachtgever accepteert.
Is Safety Culture Ladder trede 3 alleen nodig bij nieuwe aanbestedingen?
Niet altijd. De eis kan ook relevant worden bij contractverlengingen, raamovereenkomsten of eisen die een hoofdaannemer doorlegt naar onderaannemers. Daarom is het verstandig om niet alleen naar nieuwe aanbestedingen te kijken, maar ook naar bestaande samenwerkingen.
Hoelang duurt voorbereiding op SCL trede 3?
Dat hangt af van uw huidige veiligheidsaanpak en het bewijsmiddel dat nodig is. Organisaties die veiligheid al goed hebben ingericht, kunnen vaak binnen enkele maanden klaar zijn. Is er nog veel werk nodig? Dan duurt de voorbereiding meestal 6 tot 12 maanden. Voor kleinere organisaties kan SCL Light voor kleine organisaties vaak een snellere en praktischere route zijn. Een korte check geeft meestal snel inzicht in de verwachte doorlooptijd en de beste aanpak.
Terug naar het overzicht
