Blog
ISO 9001:2026 is gepubliceerd: dit zijn de 4 wijzigingen die je systeem raken
Is jouw organisatie klaar voor ISO 9001:2026? Sinds 16 september 2026 is de vernieuwde norm een feit: de eerste grote update sinds 2015. De wijzigingen raken onder meer kwaliteitscultuur en ethisch gedrag, risico’s en kansen, de koppeling tussen kwaliteit en strategie en klimaatverandering. Vooral kwaliteitscultuur krijgt meer nadruk. Daarmee wordt niet alleen belangrijk wat je in processen en procedures hebt vastgelegd, maar ook hoe kwaliteit binnen je organisatie daadwerkelijk wordt gedragen en toegepast.
In onze eerdere blog blikten we al vooruit op de verwachte wijzigingen. Nu de definitieve norm er is, kijken we naar de praktijk: wat moet je als organisatie controleren en waar moet je mogelijk bijsturen in je huidige managementsysteem?
Ontdek hoe wij u helpen met uw ISO 9001:2026 certificering
De ISO 9001:2026 wijzigingen in het kort
- Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag: auditors kijken nadrukkelijker naar gedrag en keuzes in de praktijk.
- Risico’s en kansen: beide krijgen een duidelijker eigen plek en vragen om zichtbare opvolging.
- Kwaliteit en strategie: kwaliteitsdoelen moeten aansluiten op de strategische richting van de organisatie.
- Klimaatverandering: de toevoeging uit 2024 staat nu in de basistekst van ISO 9001.
Een volledige herbouw van je systeem is niet nodig. Op een paar punten moet je straks wel beter kunnen laten zien hoe je de eisen in de praktijk toepast.
1. Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag krijgen meer gewicht
De grootste praktische wijziging zit in paragraaf 5.1.1 en 7.3. ISO 9001:2026 kijkt nadrukkelijker naar de manier waarop medewerkers en leidinggevenden in de praktijk met kwaliteit omgaan. Een kwaliteitsbeleid op papier vertelt daar niet genoeg over. Een auditor kijkt bijvoorbeeld naar wat er gebeurt wanneer een medewerker een probleem signaleert: wordt dat gemeld voordat de klant er last van heeft, weet die medewerker bij wie hij moet zijn, en wat gebeurt er als kwaliteit botst met een deadline?
Wat betekent dit voor je huidige systeem?
Je hoeft hiervoor niet meteen nieuwe procedures te schrijven. Kijk eerst naar wat er al is. Komt kwaliteit en integer handelen terug in de introductie van nieuwe medewerkers, stel je er tijdens interne audits vragen over en bespreekt de directie ook signalen uit de organisatie in plaats van alleen de cijfers?
Ook meldingen, escalaties en concrete keuzes vormen bewijs. Een aparte procedure ‘Kwaliteitscultuur’ optuigen is vaak juist niet het beste antwoord. Cultuur blijkt uit gedrag. Een document dat medewerkers alleen voor een audit bekijken, toont weinig aan.
2. Risico’s en kansen worden duidelijker van elkaar gescheiden
In paragraaf 6.1 maakt ISO 9001:2026 duidelijker onderscheid tussen risico’s en kansen. Acties rond risico’s staan in 6.1.2 en acties rond kansen in 6.1.3. Dat is relevant omdat veel organisaties beide nu in één overzicht verzamelen. Daar is op zichzelf niets mis mee. Het moet alleen duidelijk zijn wat een risico is, wat een kans is en wat je met beide doet.
Wat moet je controleren?
Loop je huidige risico- en kansenregister na. Zijn risico’s en kansen daarin herkenbaar en volg je kansen net zo systematisch op als risico’s? Een kans alleen benoemen is niet genoeg. Leg bij relevante kansen ook vast welke actie volgt, wie verantwoordelijk is en wat je ermee wilt bereiken. Je hoeft daarvoor niet automatisch twee aparte registers te maken. Een overzichtelijke indeling binnen je bestaande overzicht kan al voldoende zijn.
3. Kwaliteitsdoelen moeten aansluiten op de strategie
ISO 9001:2026 legt in paragraaf 5.2.1 de relatie tussen kwaliteitsbeleid en strategische richting explicieter vast. In gewone taal betekent dit dat kwaliteitsdoelen niet los horen te staan van wat je als organisatie probeert te bereiken. Wil je bijvoorbeeld minder herstelwerk, betrouwbaarder leveren of groeien in een nieuwe markt? Dan hoort zichtbaar te zijn hoe je kwaliteitsdoelen daarbij aansluiten.
Wat moet je aanpassen?
Voor veel mkb-organisaties blijft deze wijziging beperkt. Let vooral op je directiebeoordeling: het vaste moment waarop de directie beoordeelt hoe het kwaliteitsmanagementsysteem functioneert. Ga in de directiebeoordeling verder dan het resultaat: bespreek ook waarom een kwaliteitsdoel belangrijk is voor de koers van het bedrijf. Vaak vraagt dit vooral om een kleine aanpassing van de agenda of het bestaande beoordelingsformat.
4. Klimaatverandering staat nu in de basistekst
Klimaatverandering in paragraaf 4.1 en 4.2 is geen volledig nieuwe eis uit ISO 9001:2026. ISO voegde dit onderwerp in februari 2024 al officieel toe via ISO 9001:2015/Amd 1:2024 – Climate action changes. Sindsdien moet een organisatie beoordelen of klimaatverandering relevant is voor het kwaliteitsmanagementsysteem, en of belanghebbenden hier eisen over hebben.
Heb je die beoordeling in 2024 al uitgevoerd en houd je deze actueel? Dan vraagt ISO 9001:2026 hier meestal geen nieuwe actie. Het belangrijkste verschil is dat deze toevoeging nu onderdeel is van de basistekst van de nieuwe editie. Meer praktische uitleg over de oorspronkelijke wijziging vind je in onze blog over klimaatverandering in ISO-normen.
Hoe groot zijn de ISO 9001:2026 wijzigingen in de praktijk?
Voor een organisatie met een goed werkend ISO 9001-systeem blijft de impact naar verwachting overzichtelijk. De nieuwe norm vraagt niet om een volledige herbouw van je managementsysteem. Vooral bij kwaliteitscultuur klinkt de normtekst misschien zwaarder dan de dagelijkse praktijk. Veel organisaties doen al een groot deel van wat nodig is. Leidinggevenden bespreken afwijkingen, medewerkers melden problemen, en kwaliteit speelt gewoon mee bij beslissingen. De uitdaging zit vooral in het zichtbaar maken daarvan.
Maak daarom niet meer documenten dan nodig. Ga eerst na wat je al doet en waar dat in je managementsysteem terugkomt. Juist bij kwaliteitscultuur werkt een extra procedure vaak minder goed dan concrete voorbeelden uit de praktijk.
Hoe lang heb je voor de overgang naar ISO 9001:2026?
Voor de overgang van ISO 9001:2015 naar ISO 9001:2026 wordt een periode van drie jaar aangehouden. Dat zou betekenen dat organisaties ongeveer tot september 2029 krijgen om over te stappen. De formele internationale overgangsregeling is op het moment van schrijven nog niet definitief bevestigd.
Een ISO 9001-certificaat zelf is drie jaar geldig vanaf datum van afgifte. Die certificatiecyclus staat los van de overgangstermijn naar ISO 9001:2026. Je huidige certificaat verloopt niet automatisch omdat er een nieuwe normversie verschijnt. Meer over deze cyclus lees je in ons artikel over de geldigheidsduur van een ISO 9001-certificaat.
Twijfel? Wij helpen graag met ISO 9001 begeleiding!
Wat verandert er als je ISO 9001 en ISO 14001 combineert?
Combineer je ISO 9001 met ISO 14001? Dankzij de gedeelde Harmonized Structure (zie onze uitleg over de High Level Structure) blijven onderdelen als context, leiderschap, interne audits en de directiebeoordeling binnen één systeem te organiseren. ISO 14001 kreeg in 2026 wel een uitgebreidere update dan ISO 9001. Check die wijzigingen in onze blog over ISO 14001:2026.
Wat moet je nu doen?
Begin niet met het herschrijven van je hele kwaliteitsmanagementsysteem. Leg je bestaande werkwijze naast de vier wijzigingen uit dit artikel.
Begin bij kwaliteitscultuur en ethisch gedrag. Controleer daarna of risico’s en kansen herkenbaar van elkaar zijn gescheiden en beide worden opgevolgd. Bekijk vervolgens of kwaliteitsdoelen zichtbaar aansluiten op de strategie. Heb je het klimaatsamendement uit 2024 al verwerkt? Controleer dan vooral of je beoordeling nog actueel is. Daarmee krijg je snel zicht op de onderdelen waar echt werk nodig is.
Meer weten over de nieuwe norm?
Wil je weten wat ISO 9001:2026 concreet betekent voor jouw managementsysteem? Bekijk onze begeleiding bij ISO 9001-certificering of neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. We kijken eerst naar wat er al staat en bepalen daarna welke aanpassingen echt nodig zijn.
Vraag vrijblijvend begeleiding aan bij uw ISO 9001:2026 certificering
Veelgestelde vragen over ISO 9001:2026
Wat zijn de belangrijkste wijzigingen in ISO 9001:2026?
ISO 9001:2026 legt meer nadruk op kwaliteitscultuur en ethisch gedrag. Daarnaast worden risico’s en kansen duidelijker van elkaar onderscheiden en moet de relatie tussen kwaliteitsbeleid en bedrijfsstrategie zichtbaarder zijn. De klimaataanpassing uit 2024 staat nu ook in de basistekst.
Moet ik mijn ISO 9001-systeem volledig opnieuw opbouwen?
Nee. Voor een organisatie die al goed werkt met ISO 9001:2015 ligt de nadruk vooral op gerichte aanpassingen van het bestaande systeem. Controleer eerst waar je huidige werkwijze al aansluit voordat je nieuwe documenten of processen maakt.
Heb ik een aparte procedure voor kwaliteitscultuur nodig?
Nee, dat is niet automatisch nodig. Een auditor kijkt vooral naar gedrag, keuzes en de manier waarop medewerkers en leidinggevenden omgaan met kwaliteitsproblemen. Bestaande onderdelen zoals interne audits, introducties, meldingen en de directiebeoordeling geven daar vaak meer inzicht in dan een extra procedure.
Wanneer moet ik voldoen aan ISO 9001:2026?
Voor de overgang wordt naar verwachting ongeveer drie jaar aangehouden, tot circa september 2029. De formele internationale overgangsregeling is nog niet definitief bevestigd. Stem daarom met je certificerende instelling af wanneer ISO 9001:2026 binnen jouw auditplanning gaat gelden.
Terug naar het overzicht
